Kanalizasyon hattında bakım, onarım veya yenileme yapılırken akış çoğu zaman tamamen durdurulamaz. Çalışma alanının kuru ve güvenli tutulabilmesi için atıksu, geçici bir pompa ve boru sistemiyle müdahale edilecek bölümün çevresinden aktarılır. Bu işlem kanalizasyon bypass pompalama olarak adlandırılır.

Başarılı bir bypass uygulaması yalnızca yüksek debili bir pompa yerleştirmekten ibaret değildir. Normal ve pik debiler, toplam basma yüksekliği, katı madde geçişi, hat güzergâhı ve yedekleme düzeni birlikte planlanmalıdır.

1. Normal ve pik debi ayrı ayrı belirlenir

Pompa kapasitesi belirlenirken yalnızca hattın ortalama debisine göre seçim yapılması taşma riski oluşturabilir. Günün belirli saatlerindeki pik akışlar, yağmur suyu girişi ve çalışma süresince oluşabilecek değişimler değerlendirilmelidir.

Mümkünse mevcut terfi merkezi kayıtları, debimetre verileri veya saha ölçümleri kullanılmalıdır. Ölçüm bulunmuyorsa hat doluluk seviyesi, boru çapı ve akış hızı gibi veriler üzerinden teknik tahmin yapılır. Sistem, beklenen en yüksek debiyi güvenli biçimde karşılayacak şekilde boyutlandırılır.

2. Toplam basma yüksekliği hesaplanır

Pompanın aşması gereken yük yalnızca emiş ve basma noktaları arasındaki kot farkı değildir. Geçici boru hattının uzunluğu, çapı, dirsekleri, vanaları ve bağlantı parçaları sürtünme kayıpları oluşturur.

Dar çaplı veya gereğinden uzun bir hat, aynı pompanın sağlayabileceği debiyi önemli ölçüde düşürebilir. Bu nedenle pompa ve boru çapı birlikte değerlendirilerek gerçek çalışma noktası pompa eğrisi üzerinden kontrol edilmelidir.

3. Emiş ve tahliye noktaları doğru seçilir

Emiş hattı mümkün olduğunca kısa, sızdırmaz ve hava cebi oluşturmayacak biçimde kurulmalıdır. Pompanın yerleşeceği alan; menhol veya toplama noktasına erişim, zemin taşıma kapasitesi, trafik güvenliği ve olası su yükselmesi dikkate alınarak seçilir.

Tahliye noktası, bakım yapılan bölümün yeterince ilerisine konumlandırılmalıdır. Aktarılan suyun yeniden çalışma alanına dönmemesi ve aşağı akım hattının pik debiyi karşılayabilmesi kontrol edilmelidir.

4. Görev, destek ve yedek pompa düzeni kurulur

Kesintinin veya taşmanın kabul edilemeyeceği kanalizasyon projelerinde tek pompaya bağlı kalmak doğru değildir. Debiye ve risk seviyesine göre görev, destek ve yedek pompa düzeni planlanabilir.

Örneğin normal debinin 250 m³/h, pik debinin 450 m³/h olduğu varsayımsal bir projede birden fazla pompanın kademeli veya paralel çalışması değerlendirilebilir. Ancak paralel pompaların toplam debisi yalnızca katalog değerlerinin toplanmasıyla belirlenmez; ortak hat kayıpları ve pompa eğrileri birlikte kontrol edilir. Yedek pompa, görev pompasındaki arıza veya bakım sırasında otomatik ya da hızlı biçimde devreye alınabilecek durumda tutulur.

5. Boru hattı ve bağlantılar güvenli biçimde kurulur

Geçici basma hattı çalışma basıncına uygun seçilmeli; bağlantılar sızıntı ve ayrılmaya karşı emniyete alınmalıdır. Hat güzergâhı araç ve yaya trafiğini mümkün olduğunca kesmemeli, yol geçişlerinde gerekli koruma uygulanmalıdır.

Devreye almadan önce vanaların konumu, bağlantı noktaları, tahliye yönü ve hattın sabitlenmesi kontrol edilir. Hat basıncı kademeli artırılarak kaçak ve titreşim gözlemi yapılır.

6. Dizel mi, elektrikli pompa mı kullanılmalı?

Elektrik altyapısının bulunmadığı, pompanın sık yer değiştireceği veya enerji kesintisi riskinin yüksek olduğu sahalarda dizel motorlu pompalar avantaj sağlar. Kesintisiz ve uygun elektrik beslemesinin bulunduğu uzun süreli uygulamalarda elektrik motorlu pompalar değerlendirilebilir.

Vakum destekli pompalar, emiş hattında hava bulunabilen değişken saha koşullarında otomatik emiş kabiliyeti nedeniyle bypass çalışmalarında tercih edilebilir. Atıksudaki katı maddeler için pompanın katı geçiş kapasitesi ayrıca kontrol edilmelidir.

AP150S12 bypass uygulamasında kullanılabilir mi?

AP150S12 kiralık dizel pompa; 775 m³/h azami debi, 60 metre azami basma yüksekliği ve 76 mm katı geçişiyle yüksek debili atıksu transferi ve bypass uygulamalarında değerlendirilebilecek modellerimizden biridir.

Bu azami değerler aynı çalışma noktasında elde edilmez. Modelin projeye uygunluğu; pik debi, toplam basma yüksekliği, akışkan özellikleri ve geçici hat düzenine göre pompa eğrisi üzerinden doğrulanmalıdır.

7. Devreye alma ve çalışma süresince kontrol

Akış çalışma alanından kesilmeden önce geçici sistem çalıştırılmalı ve tahliye noktasına yeterli debinin ulaştığı görülmelidir. Pompa devri, emiş durumu, hat basıncı, yakıt veya enerji seviyesi ve bağlantılar düzenli olarak kontrol edilmelidir.

Kanalizasyon gazları, kapalı alan çalışmaları, biyolojik riskler ve çevresel taşma ihtimali için saha prosedürleri yetkin ekipler tarafından uygulanmalıdır. Kritik projelerde alarm, uzaktan izleme veya sürekli saha gözetimi planlanabilir.

Teklif için hangi bilgileri paylaşmalısınız?

• Normal ve tahmini pik debi
• Emiş ve tahliye noktalarının kotları
• Geçici hattın uzunluğu, çapı ve güzergâhı
• Atıksuyun katı madde ve lifli malzeme durumu
• Çalışmanın başlangıç tarihi ve tahmini süresi
• Elektrik imkânı ve sürekli çalışma ihtiyacı
• Yedek pompa ve otomatik devreye alma beklentisi

Sonuç

Kanalizasyon hattı bakımında güvenli bypass; doğru debi ölçümü, toplam basma yüksekliği hesabı, uygun katı geçişli pompa, emniyetli geçici borulama ve yedek kapasitenin birlikte planlanmasıyla sağlanır.

Atıksu bypass pompalama çözümümüzü inceleyin veya proje bilgilerinizi bize iletin; pompa, hat ve yedek kapasite ihtiyacını birlikte belirleyelim.